زمینه و هدف: خواص ضد میکروبی عصاره و اسانس گیاه آویشن دنایی روی انواع میکروب ها ثابت شده است. هدف این مطالعه بررسی اثر باز دارندگی اسانس آویشن دنایی در گوشت چرخ شده گوساله بود. روش بررسی: دراین مطالعه تجربی ابتدا خاصیت بازدارندگی اسانس گیاه آویشن دنایی روی باکتری اشرشیا کلی در محیط کشت مولر هینتون آگار و با روش ایجاد چاهک مورد آزمایش قرار گرفت و بعد از اطمینان از این خاصیت، اثر بازدارندگی آن در گوشت چرخ شده و حرارت دیده گوساله بررسی شد. گوشت گوساله بعد از چرخ شدن، با استفاده از اتوکلاو حرارت داده شد و بعد از خنک شدن با باکتری شرشیا کلی تلقیح گردید و در ظرف های مجزا، غلظت های مختلف اسانس و هم چنین ترکیب اسانس و نیسین سدیم کلرید در آن تلقیح شد و به مدت 12 روز با فاصله زمانی هر دو روز یک بار از این ظرفها، نمونه برداری و رقت سازی شد و در محیط کشت بلاد آگار باروش کشت سطحی آزمایش میکروبی انجام شد. داده ها با نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: اسانس آویشن دنایی روی باکتری اشرشیا کلی خاصیت بازدارندگی داشت و تعداد باکتری اشرشیا کلی را در نمونه های حاوی این باکتری نسبت به نمونه شاهد کاهش داد. هم چنین نیسین سدیم کلرید اثر تشدید کنندگی روی میزان بازدارندگی اسانس آویشن دنایی نداشت. نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد، اسانس آویشن دنایی می تواند در گوشت چرخ شده از رشد باکتری اشرشیا کلی بکاهد.

آویشن دنایی با نام علمی Thymus daenensis Celak.، گیاهی از تیره نعناعیان و از گونه های اندمیک جنس آویشن در ایران می باشد. با وجود نیاز روزافزون برای تکثیر انبوه این گیاه به دلیل وجود انواع متابولیت های ثانویه مفید، اطلاعات کمی در مورد روش های ازدیاد آن وجود دارد. در این تحقیق برهم کنش بعضی از تیمارهای هورمونی به منظور ایجاد کشت درون شیشه برای کال زایی و ریزازدیادی گیاه آویشن دنایی در محیط کشت MS با غلظت های مختلف از هورمونهای اندول استیک اسید (IAA)، بنزیل آمینوپورین (BAP)، کینتین (Kin) و در حضور یا عدم حضور آسکوربیک اسید (AS) بررسی شد. نتایج نشان داد که شاخص کالوس، وزن تر و وزن خشک در قطعات میان گره ای نسبت به قطعات مریستم رأسی مناسب ترند. باززایی گیاه از کالوس بدست آمده از جداکشت های مریستم رأسی و میان گره ای واجد اختلاف معنی داری بوده و بهترین ترکیب های هورمونی برای باززایی گیاه شامل NAA-Kin به ترتیب با غلظت (5/4-5/1) و NAA-BAP به ترتیب با غلظت های (6-9) میلی گرم بر لیتر بود. تولید کالوس در قطعات میان گره ای اختلاف معنی داری نسبت به مریستم رأسی نشان داد و در ترکیب هورمونی Kin-NAA (9-3) میلی گرم بر لیتر و NAA-BAP (6-9) میلی گرم بر لیتر در حضور آسکوربیک اسید بهترین تراکم تولید کالوس بدست آمد. در مجموع از میان تیمار های بکار برده شده، تیمار شاهد و تیمارهای هورمونی NAA و Kin اثرات مطلوب تری بر باززایی داشته و نیز کال زایی در قطعات میان گره ای بهتر انجام شده است.

آویشن دنایی (Thymus daenensis subsp. daenensis) یکی از گیاهان دارویی بومی ایران است که به دلیل اسانس بالا و تیمول زیاد در اسانس، از اهمیت بالایی برخوردار است. به منظور بررسی تأثیر تنش خشکی بر برخی صفات زراعی و گروه بندی 12 اکوتیپ آویشن دنایی از مناطق مختلف ایران، آزمایشی در دو محیط تنش خشکی و بدون تنش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار در سال زراعی 97-1396 در دانشگاه پیام نور شهرستان ابرکوه (استان یزد) انجام شد. 14 صفت مختلف زراعی در هر دو شرایط تنش اندازه گیری شدند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که بین اکوتیپ ها از نظر کلیه صفات مورد مطالعه اختلاف معنی داری در سطح احتمال یک درصد وجود داشت. در محیط تنش صفات طول برگ، سطح تاج پوشش و وزن تر اندام هوایی به ترتیب با 4/41، 5/39 و 4/39 درصد نسبت به شرایط بدون تنش بیشترین کاهش را نشان دادند. بیشترین ضریب تغییرات ژنوتیپی در شرایط بدون تنش (31/40 درصد) و در شرایط تنش (33/44 درصد) به وزن تر اندام هوایی اختصاص داشت. بیشترین وراثت پذیری عمومی در صفات وزن خشک اندام هوایی (65/97 درصد)، تعداد روز تا اولین (1/99 درصد) و 50% گلدهی (65/99 درصد)، درصد اسانس (7/99 درصد) و تعداد ساقه در بوته (02/99 درصد) مشاهده شد. براین اساس صفات وزن تر و خشک اندام هوایی، تعداد روز تا اولین و 50% گلدهی صفات مرتبط با تحمل به خشکی بودند. تجزیه خوشه ای به روش وارد و با محاسبه فاصله اقلیدسی، اکوتیپ های مورد مطالعه را در هر دو شرایط آزمایش در سه گروه قرار داد و اکوتیپ های متحمل به خشکی در شرایط تنش در گروه دوم قرار گرفتند. نتایج نشان داد که می توان از اکوتیپ های خرم آباد1، خرم آباد2، اراک1 و فریدونشهر که تحمل بالاتری نسبت به خشکی نشان دادند برای به نژادی تحمل به خشکی در آویشن دنایی استفاده کرد.

مقدمه: گیاه آویشن دنایی (Thymus daenensis Celak. subsp. daenensis) یکی از گونه های اندمیک جنس آویشن در ایران است. این گیاه به صورت سنتی به عنوان ضدنفخ، هضم کننده غذا، ضد اسپاسم، ضد سرفه و خلط آور در ایران مصرف می شود.هدف: هدف از این مطالعه بررسی اجزای تشکیل دهنده اسانس سرشاخه های گل دار آویشن دنایی بود. روش تحقیق: در این مطالعه اسانس سرشاخه های گل دار گیاه که به روش تقطیر با آب به دست آمده بود توسط تکنیک های GC/FID و GC/MS آنالیز گردید. یافته ها: نتایج به دست آمده نشان می دهد، این اسانس حاوی بیش از 26 ترکیب (معادل تقریباً 7/99 درصد) است. ترکیبات اصلی اسانس عبارت بودند از: تیمول (7/74 درصد)، پارا-سایمن (5/6 درصد)، بتا-کاریوفیلن (8/3 درصد) و متیل کارواکرول (6/3 درصد).نتیجه گیری: این گونه دارای درصد بالایی از مواد فنولی مخصوصاً تیمول است که می تواند به عنوان جایگزین آویشن اروپایی معرفی گردد

زمینه: آویشن، گیاهی چند ساله از خانواده نعناع و از گیاهان دارویی مهم در دنیاست. گونه آویشن دنایی در ایران پراکنش دارد و به صورت سنتی استفاده می شود.هدف: مطالعه به منظور شناسایی ترکیب های معطر آویشن دنایی کشت شده در قزوین انجام شد.مواد و روش ها: سرشاخه های گلدار آویشن دنایی پس از برداشت، در سایه خشک و آسیاب شدند. سپس با دستگاه کلونجر عصاره گیری شدند. ترکیب های معطر با دستگاه کروماتوگرافی گازی و کروماتوگراف گازی متصل به طیف سنج جرمی شناسایی شد.یافته ها: میزان ترکیب های معطر آویشن نسبت به وزن خشک آن، 2.8% بود. تعداد 24 ترکیب شناسایی شدند. تیمول با 74.61%، پاراسیمن 4.6%، گاما ترپینن 4.48%، کارواکرول متیل اتر 4.27%، 1و 8 سینئول 1.64%، بورنئول 1.61% و کارواکرول 1.40% از ترکیب های اصلی و عمده عصاره بودند.نتیجه گیری: عصاره آویشن دنایی سرشار از فنول های منوترپن به ویژه تیمول است.

آویشن دنایی (.Thymus daenensis Celak) از گیاهان معطر و دارویی بومی ایران است که به علت وجود تلاقی درون گونه ای و بین گونه ای، دارای تنوع مورفولوژیکی زیادی می باشد. این مطالعه به منظور بررسی روابط بین عملکرد و اجزای عملکرد، در اکوتیپ های مختلف آویشن دنایی که از سه استان اصفهان، مرکزی و لرستان جمع آوری شدند، طراحی شد. این تحقیق در قالب یک طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان اجرا شد. صفات وزن گل آذین، طول گل آذین، تعداد گل در گل آذین، ارتفاع ساقه، سطح برگ، طول برگ، عرض برگ، بزرگترین و کوچکترین قطر تاج پوشش، وزن هزاردانه، عملکرد خشک و تر هر بوته مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس، اختلاف معنی داری را در سطح احتمال 1% برای همه صفات نشان داد که دلالت بر وجود تنوع ژنتیکی بین اکوتیپ ها دارد. مقایسه میانگین صفات نشان داد که بیشترین میزان عملکرد خشک و تر هر بوته در سال دوم کاشت به ترتیب برابر با 114.6 و 386.6 گرم، در اکوتیپ دنایی خرم آباد 1 است. کمترین میزان تولید گیاه مربوط به اکوتیپ دنایی خرم آباد 2 بود. بیشترین مقدار وزن گل آذین، طول گل آذین، تعداد گل در گل آذین، کوچکترین قطر تاج پوشش و طول برگ نیز در اکوتیپ دنایی خرم آباد 1 مشاهده شد. عملکرد خشک هر بوته با صفات بزرگترین قطر تاج پوشش، طول برگ و عملکرد تر همبستگی مثبت و با عرض برگ همبستگی منفی و قوی داشت. تجزیه به عامل ها سه عامل پنهانی را معرفی کرد که در مجموع 79.71% از کل تنوع را توجیه نمود. عامل اول، عامل عملکرد نام دارد که شامل صفت عملکرد خشک بوته با بار عامل مثبت و عرض برگ با بار منفی است. به طور کلی، اکوتیپ خرم آباد 1 از نظر عملکرد بوته به سایر اکوتیپ ها برتری دارد و مهمترین عوامل اثرگذار بر عملکرد، صفات قطر تاج پوشش، طول برگ و عرض برگ هستند.